Onderhoudsuitkering tussen partners bij echtscheiding

Hoe werkt een onderhoudsuitkering tussen partners bij echtscheiding.

Wie heeft recht op een onderhoudsuitkering? Hoeveel bedraagt het onderhoudsgeld tussen ex-partners bij echtscheiding nu eigenlijk? Hoe lang moet het betaald worden? Kan het bedrag wijzigen na verloop van tijd?

Concreet bestaan er twee types echtscheidingen in België. De echtscheiding door onderlinge toestemming (ook wel E.O.T. genoemd) en de echtscheiding door onherstelbare ontwrichting (ook wel E.O.O. genoemd). Tussen beide systemen bestaan wat betreft het onderhoudsgeld tussen ex-partners de volgende verschillen.

  • E.O.T. (Echtscheiding door onderlinge toestemming)

Bij een echtscheiding door onderlinge toestemming is er in principe geen onderhoudsuitkering tussen de ex-partners verschuldigd. Maar de ex-partners kunnen wel samen afspreken dat de ene aan de andere een uitkering betaalt. Ze leggen dan onderling zelf het bedrag (per maand of jaarlijks of…) en de looptijd vast.

Een bemiddelaar kan de partijen helpen om het juiste evenwicht te vinden. Hij/zij kan ook de mogelijke berekeningen en overwegingen die een rechtbank zou kunnen maken ( zie verder), concretiseren in voorbeeldberekeningen.

Er kunnen voorwaarden aan deze uitkering worden verbonden, zoals: de uitkering is niet meer verschuldigd wanneer degene die de uitkering ontvangt een nieuw huwelijk aangaat, of bijvoorbeeld wanneer degene die de uitkering ontvangt op pensioen gaat, etc.

Vaak wordt de uitkering gekoppeld aan een doel. Bijvoorbeeld: het overbruggen van een bepaalde periode, totdat de ontvangende partner opnieuw (vol- of deeltijds) werk vindt. Ook morele doelen kunnen, zoals: de uitkering stopt wanneer de ontvangende partner een nieuwe relatie aangaat.

Moraal van het verhaal binnen een E.O.T. blijft dat partijen volledig vrij zijn in het bepalen van het al dan niet betalen van een onderhoudsuitkering, ze bepalen ook zelf het bedrag en de looptijd ervan.

  • E.O.O. (Echtscheiding door onherstelbare ontwrichting)

Bij een echtscheiding door onherstelbare ontwrichting (in se zijn dit dus alle echtscheidingen die niet door onderlinge toestemming werden bekomen) zal de rechtbank oordelen.

Belangrijk om te weten is dat het krijgen van een onderhoudsuitkering in beginsel los staat van de schuldnotie (fouten begaan tijdens huwelijk). De grondslag voor de rechtbank is de wanverhouding tussen de economische situatie van de ex- echtgnoten. Deze situatie kan evolutief zijn (voor beide partijen): het kan dus gebeuren dat enige tijd na een echtscheiding de rollen worden omgekeerd, doordat de economische toestand van de ex-partners is veranderd. Zo kan bijvoorbeeld degene die tot nu toe altijd een uitkering heeft betaald ineens, door langdurige ziekte of werkloosheid, degene zijn die een onderhoudsuitkering ontvangt.

Er zijn uitzonderingen die geen recht geven op een uitkering, bijvoorbeeld partnergeweld gepleegd door de ontvangende partner (of andere zware fouten zoals gewelddaden, mishandelingen etc – de rechter heeft hier een beoordelingsvrijheid).

De looptijd van de uitkering is beperkt in de tijd. Normaal is de maximumgrens gelijk aan de duurtijd van het huwelijk (maar dit kan uitzonderlijk worden verlengd) . De rechter kan ook beslissen om een kortere termijn op te leggen.

De uitkering komt tot een einde bij een nieuw huwelijk of wettelijke samenwoning van degene die de uitkering ontvangt. Ook bij een gewone samenwoning kan de uitkering worden beëindigd door de rechtbank.

Hoe wordt de onderhoudsuitkering nu juist berekend door de rechtbank?

De rechter hanteert een vierstapsmethode om het bedrag te bepalen:

  1. De referentie standaard: de staat van behoefte van de uitkeringsgerechtigde moet minstens worden gedekt. Wat heeft de ontvangende partner nodig om rond te komen nu zijn/haar economische situatie door de echtscheiding is verslechterd (terugval)? Men kijkt hierbij ook naar de duur van het huwelijk en de leeftijd van de partijen. Ook van tel is het gedrag van de echtgenoten tijdens het huwelijk: de organisatie van onder meer het huishouden en de zorg voor de kinderen. Immers, de mogelijkheid die één partner creëerde door veel taken op zich te nemen, zorgde ervoor dat de andere zijn professionele carrière kon uitbouwen.
  1. De draagkracht van de ontvangende partner wordt ook onder de loep genomen. Dit gaat dan over de huidige inkomsten en over de mogelijkheden tot re-integratie op de arbeidsmarkt, (diploma, leeftijd etc). Zo gaat men na wat de ontvangende partner zelf kan verdienen op de arbeidsmarkt bij voltijdse tewerkstelling.
  1. De draagkracht van de partner die de uitkering verleent, wordt ook bekeken. De werkelijke inkomsten en werkelijke lasten worden opgenomen.
  1. De maximumgrens: er is een beperking tot 1/3 van de netto inkomsten van de betalende partner.

Bij deze vorm van echtscheiding blijft de moraal van het verhaal dat de rechter een grote beoordelingsbevoegdheid heeft over het bepalen van het bedrag van de uitkering, rekening houdend met een aantal parameters.

  • Opgelet:

onderhoudsuitkering - alimentatieSommige echtscheidingen bevatten een zogenaamde rechterlijke herzieningsbevoegdheid m.b.t. uitkeringen tussen ex-echtgenoten. Deze herzieningsbevoegdheid kan zijn uitgesloten, of net niet. Het nut van het al dan niet uitsluiten hangt van de situatie en de achterliggende wijze van vergoeding af. Meer hierover in één van de volgende artikels.

Formulering aangaande uitkeringen tussen ex-echtgenoten blijft uiterst cruciaal daar ze van groot belang kan zijn voor aanpassingen van bedragen, de looptijd en zelfs voor de erfgenamen bij het overlijden van de uitkeringsplichtige .

Tip: om het risico op een onvolledige regeling te vermijden/beperken kan men best de uitkering verbinden aan een vaste termijn: bv. een uitkering zo lang als het huwelijk duurde, of bv. 10 jaar of….

 

Deze informatie is louter informatief, algemeen opgevat en schetst de basis van onderhoudsbijdragen tussen ex-partners. Meer informatie, inclusief mogelijke uitzonderingen, randvoorwaarden en aanvullingen betreffen maatwerk en verschillen van geval tot geval.


onderhoudsuitkering - samen bemiddelenwww.samenbemiddelen.be